ESEU
← Portalera itzuli
3. saioa · Ubide 26–27

Zentzu espaziala

Hiru proposamen, ziklo bakoitzeko bat

Saioaren ardatza zentzu espaziala da. Hiru proposamen didaktiko biziko ditugu —ziklo bakoitzeko bat— eta geometria eta espazioa manipulaziotik, deskribapenetik, orientaziotik, irudikapenetik eta bistaratze espazialetik esperimentatuko ditugu, izenak edo irudi prototipikoak ezagutzera mugatu aurretik.

Zer landuko dugu gaur

Zentzu protagonista

Zentzu espaziala

Saioan zehar hiru proposamen didaktiko ezagutu eta esperimentatuko ditugu, Lehen Hezkuntzako ziklo bakoitzeko bat.

Irekiera eta marko partekatua

Tailerren errotazioak hasi aurretik, zentzu espaziala kokatzeko hasiera laburra.

Zentzu espaziala kokatzen

Zentzu espazialak formak ezagutzea eta deskribatzea, propietateak aztertzea, orientatzea, ikuspuntua aldatzea, posizioak eta ibilbideak irudikatzea, irudiak konposatzea eta deskonposatzea eta bistaratze espaziala garatzea barne hartzen du.

Nola egingo dugu lan

Tailerretan, ahal den neurrian, ikasleen rola hartuko dugu: manipulatu, deskribatu, sailkatu, eraiki, mugitu, irudikatu, aurreikusi eta erlazio espazialak egiaztatu.

Tailerretan lagungarri izan daitekeen behin-behineko galdera: zer esperientziek laguntzen diote ikasleari formak eta posizioak ezagutzetik erlazio espazialak zentzuz deskribatu, irudikatu eta eraldatzera igarotzen?

Hiru tailerrak

Talde bakoitza hiru proposamenetatik igaroko da. Tailerrak dira saioaren esperientziazko muina.

1. zikloa · Materiala eskuragarri

Irudi geometrikoekin jolasean!

Lerroak eta bi dimentsioko irudiak esploratzean, propietateak deskribatzean, sailkatzean eta konposizioak eraikitzean oinarritutako proposamena, gorputz-esperientzien eta sokak edo bloke logikoak bezalako materialen bidez.

Tailerrean…
esploraziotik eta hizkuntza informaletik propietateen deskribapenera, sailkapenera eta irudien konposiziora igarotzea bizitzeko jarduerak hautatzen dira.
2. zikloa · Materiala eskuragarri

Altxorraren bila

Posizioan, erreferentzia-puntuetan, orientazioan, desplazamenduetan, plano bidezko irudikapenean eta bistaratze espazialean oinarritutako proposamena, gorputz-esperientziatik forma manipulatibo eta grafikoetara aurrera eginez.

Tailerrean…
erreferentzia-aldaketak, ibilbideak eta irudikapenak esperimentatzen dira, Fletcher tangramarekin bistaratze- eta konposizio-proposamenekin batera.
3. zikloa · Berrikusten

Ikas-egoera zehazteke

2026-2027 ikasturterako 3. zikloko proposamena sakon berrikusteke dago, eta aurreko ikasturtean erabilitakoarekin alderatuta aldaketa handiak izan ditzake.

Diseinu-erabakia:
tailer hau ez ixtea eta saioa azaleren, perimetroen eta planoen egungo lanketara ez baldintzatzea, proposamen berria zehaztu arte.

Konexio matematikoak

Zentzu espazialak antolatzen du saioa, baina proposamenek neurriaren zentzua, zentzu numerikoa, pentsamendu aljebraikoa eta konputazionala, arrazoiketa, irudikapena, komunikazioa eta problemen ebazpena ere mobilizatzen dituzte.

NCTM Atlasa

Printzipioak, prozesuak eta zentzu matematikoak ezagutzen laguntzeko euskarria.

Ikaskuntza eta Matematika Atlasa

Esanahien eraikuntzari, irudikapenei, abstrakziorako progresioari eta transferentziari buruzko begirada zabaltzeko euskarria.

Saioa ikastetxera eraman

Ez dituzu prestakuntzako lau orduak erreproduzitu behar. Hemen laguntza zehatzak aurkituko dituzu saioaren funtsezkoa zure taldearekin partekatzeko.

1 · Laguntza nagusia

Erreferentearentzako gidoia

Zer partekatu, proposamenak nola aurkeztu eta ikastetxera itzultzean zer zeregin hartu jakiteko ibilbide laburra.

2 · Bilerarako

Ikastetxerako aurkezpena

Kaskadan erabiltzeko aurkezpen labur eta espezifikoa. Ez da Ubideko lau orduen bertsio laburtua izango.

Gehitzeke
3 · Proposamenak eta materialak

Ikas-egoerak

Itzuli tailerretako proposamenetara eta materialetara. Gidoiak adierazten du zer jarduera egin dezakeen taldeak baliagarria bada.

Ideia nagusia: zure egitekoa proposamenak ikastetxera hurbiltzea eta irakasleek ezagutu eta probatzeko aukera erraztea da. Ez da espero prestatzaile aditu bihurtzea.

Tailerretik ikastetxearen portfoliora

Inplementazioa ikastetxe bakoitzari egoki iruditzen zaionean egin daiteke, betiere dagokion prestakuntza jaso ondoren.

Ibilbide erraza

1 · Aukeratu: ikas-egoera bat edo haren zati bat.
2 · Inplementatu: taldera egokitu eta programazioan egoki denean ikasgelara eraman.
3 · Lagin bat gorde: argazki bat, ekoizpen bat, material bat edo esperientziaren beste ebidentzia txiki bat.
4 · Gertatutakoa labur kontatu: zer egin den, nola garatu den eta zerk eman duen bereziki arreta.
Ziurtagirirako: nahikoa izango da Ubide osoan eskatzen diren gutxieneko inplementazioak dokumentatzea. Ez da ikasgelari buruzko ikerketarik egin behar, ezta ikasleen pentsamendua sakon aztertu ere.
Sakondu nahi baduzue: borondatez galde diezaiokezue zeuen buruari esperientziak zer erakusten duen ikasleen ikaskuntzari buruz, zer birplanteatzera eraman zaituzten edo hurrengoan zer mantendu eta zer aldatuko zenuketen.

Itxiera

Zer daramazu

Zentzu espazialeko hiru proposamen bizi izan dituzu, eta geometria eta espazioa ekintzatik, irudikapenetik, orientaziotik eta bistaratze espazialetik lantzeko hainbat modu ezagutzen dituzu.

Zer espero da zugandik

Ez duzu prestakuntza osoa errepikatu behar. Funtsezkoa ikastetxean partekatzeko eta balizko inplementazio batean laguntzeko euskarriak dituzu.

Saioa amaitzeko ideia: garrantzitsuena ez da gaur bizitakoa zehatz-mehatz erreproduzitzea, baizik eta ikastetxeko irakasleek zentzu espaziala lantzeko beste modu batzuk ezagutzea eta ikasgelan probatzeko behar adinako segurtasuna sentitzea.