ESEU
← Atarira itzuli
3. saioa · Ubide 26–27

Espazio-zentzua

Hiru proposamen, ziklo bakoitzeko bat

Hiru proposamen, geometria eta espazioa manipulazioaren, deskribapenaren, orientazioaren, irudikapenaren eta bistaratze espazialaren bidez esploratzeko, izenak eta irudi prototipikoak ezagutzetik harago.

Zer landuko dugu gaur

Zentzu protagonista

Espazio-zentzua

Saioan zehar hiru proposamen didaktiko ezagutu eta esperimentatuko ditugu, Lehen Hezkuntzako ziklo bakoitzeko bat.

Irekiera eta marko partekatua

Proposamen didaktikoak lantzen hasi aurretik, espazio-zentzua kokatzeko hasiera laburra.

Espazio-zentzua kokatzen

Espazio-zentzuak formak ezagutzea eta deskribatzea, propietateak aztertzea, orientatzea, ikuspuntua aldatzea, posizioak eta ibilbideak irudikatzea, irudiak konposatzea eta deskonposatzea eta bistaratze espaziala garatzea barne hartzen du.

Nola egingo dugu lan

Proposamen didaktikoak lantzean, ahal den neurrian, ikasleen rola hartuko dugu: manipulatu, deskribatu, sailkatu, eraiki, mugitu, irudikatu, aurreikusi eta erlazio espazialak egiaztatu.

Proposamen didaktikoak lantzean lagungarri izan daitekeen behin-behineko galdera: zer esperientziek laguntzen diote ikasleari formak eta posizioak ezagutzetik erlazio espazialak zentzuz deskribatu, irudikatu eta eraldatzera igarotzen?

Hiru proposamen didaktikoak

Hiru proposamenak dira saioaren esperientziazko muina. Haien ezaugarrien arabera, denek batera edo taldeka landu ahal izango dira.

1. zikloa · Materiala eskuragarri

Irudi geometrikoekin jolasean!

Lerroak eta bi dimentsioko irudiak esploratzean, propietateak deskribatzean, sailkatzean eta konposizioak eraikitzean oinarritutako proposamena, gorputz-esperientzien eta sokak edo bloke logikoak bezalako materialen bidez.

Proposamena lantzean…
esploraziotik eta hizkuntza informaletik propietateen deskribapenera, sailkapenera eta irudien konposiziora igarotzea bizitzeko jarduerak hautatzen dira.
Lotutako materialak
Eranskinak
  • Proposamenaren eranskinakTxertatzeke
Ebaluazioa
  • Ebaluazio-errubrikaTxertatzeke
  • Autoebaluazio-fitxaTxertatzeke
  • Koebaluazio-fitxaTxertatzeke
2. zikloa · Materiala eskuragarri

Altxorraren bila

Posizioan, erreferentzia-puntuetan, orientazioan, desplazamenduetan, plano bidezko irudikapenean eta bistaratze espazialean oinarritutako proposamena, gorputz-esperientziatik forma manipulatibo eta grafikoetara aurrera eginez.

Proposamena lantzean…
erreferentzia-aldaketak, ibilbideak eta irudikapenak esperimentatzen dira, Fletcher tangramarekin bistaratze- eta konposizio-proposamenekin batera.
Lotutako materialak
Eranskinak
  • Proposamenaren eranskinakTxertatzeke
Ebaluazioa
  • Ebaluazio-errubrikaTxertatzeke
  • Autoebaluazio-fitxaTxertatzeke
  • Koebaluazio-fitxaTxertatzeke
3. zikloa · Berrikusten

Proposamen didaktikoa zehazteke

2026-2027 ikasturterako 3. zikloko proposamena sakon berrikusteke dago, eta aurreko ikasturtean erabilitakoarekin alderatuta aldaketa handiak izan ditzake.

Diseinu-erabakia:
proposamen hau ez ixtea eta saioa azaleren, perimetroen eta planoen egungo lanketara ez baldintzatzea, proposamen berria zehaztu arte.

Konexio matematikoak

Espazio-zentzuak antolatzen du saioa, baina proposamenek neurri-zentzua, zenbaki-zentzua, pentsamendu aljebraikoa eta konputazionala, arrazoiketa, irudikapena, komunikazioa eta problemen ebazpena ere mobilizatzen dituzte.

NCTM Atlasa

Printzipioak, prozesuak eta zentzu matematikoak ezagutzen laguntzeko euskarria.

Saioa ikastetxera eraman

Ez dituzu prestakuntzako lau orduak erreproduzitu behar. Hemen laguntza zehatzak aurkituko dituzu saioaren funtsezkoa zure taldearekin partekatzeko.

1 · Laguntza nagusia

Erreferentearentzako gidoia

Zer partekatu, proposamenak nola aurkeztu eta ikastetxera itzultzean zer zeregin hartu jakiteko ibilbide laburra.

2 · Prestakuntzarako

Prestakuntza-saioan erabilitako aurkezpena

Ubidean aurrez-aurreko saioan erabili den aurkezpena.

Aurkezpena ikusi
Ideia nagusia: zure egitekoa proposamenak ikastetxera hurbiltzea eta irakasleek ezagutu eta probatzeko aukera erraztea da. Ez da espero prestatzaile aditu bihurtzea.

Proposamenetik ikastetxearen portfoliora

Inplementazioa ikastetxe bakoitzari egoki iruditzen zaionean egin daiteke, betiere dagokion prestakuntza jaso ondoren eta portfolioko bi erregistroen epeak errespetatuta.

Ibilbide erraza

1 · Aukeratu: proposamen didaktiko bat edo haren zati bat.
2 · Inplementatu: taldera egokitu eta programazioan egoki denean ikasgelara eraman.
3 · Lagin bat gorde: argazki bat, ekoizpen bat, material bat edo esperientziaren beste ebidentzia txiki bat.
4 · Gertatutakoa labur kontatu: zer egin den, nola garatu den eta zerk eman duen bereziki arreta.
Ziurtagirirako: nahikoa izango da Ubide osoan eskatzen diren gutxieneko inplementazioak dokumentatzea. Ez da ikasgelari buruzko ikerketarik egin behar, ezta ikasleen pentsamendua sakon aztertu ere.
Sakondu nahi baduzue: borondatez galde diezaiokezue zeuen buruari esperientziak zer erakusten duen ikasleen ikaskuntzari buruz, zer birplanteatzera eraman zaituzten edo hurrengoan zer mantendu eta zer aldatuko zenuketen.

Itxiera

Zer daramazu

Espazio-zentzueko hiru proposamen bizi izan dituzu, eta geometria eta espazioa ekintzatik, irudikapenetik, orientaziotik eta bistaratze espazialetik lantzeko hainbat modu ezagutzen dituzu.

Zer espero da zugandik

Ez duzu prestakuntza osoa errepikatu behar. Funtsezkoa ikastetxean partekatzeko eta balizko inplementazio batean laguntzeko euskarriak dituzu.

Saioa amaitzeko ideia: garrantzitsuena ez da gaur bizitakoa zehatz-mehatz erreproduzitzea, baizik eta ikastetxeko irakasleek espazio-zentzua lantzeko beste modu batzuk ezagutzea eta ikasgelan probatzeko behar adinako segurtasuna sentitzea.