1 · Hasi saioa kokatzen
Lehen saio honek hiru eginkizun ditu: Ubidearen antolaketa, Ubidea ikastetxean nola funtzionatuko duen azaltzea, eta zenbaki-zentzua hiru proposamen didaktikoren bidez lantzea.
Ubidearen antolaketa
Lehen Hezkuntzako Matematika Ubidean bi baliabidez baliatuko gara:
Baliabide ofiziala- Moodlegunea: erabilera desberdinak ditu:
- Albisteak, zalantzen foroa, portfolioaren azalpena eta aurrez aurreko saioetarako egin beharreko bertaratze-erregistroa.
- Sarrera: Ubidea egiteko interesgarria den informazio desberdina. Ubide Atarira sartzeko esteka bertan dago.
- Bost moduluak: zentzu matematiko bakoitzeko bat. Bertan saio bakoitzean landuko diren proposamen didaktikoen materialak egongo dira.
- Zereginak: Ubide honen ziurtagiria lortzeko egin beharreko gutxieneko entregen galdetegiak.
- Amaiera: ikastaroaren amaierako informazioa eta galdetegiak.
Baliabide lagungarria- Matematikako Ubide Ataria: Ubiderako lagungarri izan daitekeen ataria:
- Pentsatzeko esparruak: curriculuma eta NCTM atlasa.
- Ubide ibilbidea: zentzu matematiko bakoitzeko bost moduluak. Bakoitzean:
- Zer landuko dugu gaur.
- Irekiera eta marko partekatua.
- Hiru proposamen didaktikoak.
- Konexio matematikoak (NCTM atlasa).
- Saioa ikastetxera eraman: gidoia eta aurkezpena.
- Proposamenetik ikastetxearen portfoliora.
- Itxiera.
Ubideak, ikastetxean, nola funtzionatuko du?
- Ikastetxe bakoitzetik arduradun bat edo bi bertaratuko dira aurrez aurreko prestakuntza-saioetara, HeziLabeko aholkulariekin zentzu matematiko bakoitzaren lanketa egiteko.
- Ikastetxearen esku geratuko da zein ziklo edo ikasmailatan inplementatu nahi duen prestakuntza-saioetan landutakoa. Gogoratu Ubide honen helburua ikastetxean ahalik eta inpaktu handiena izatea dela.
- Ikastetxeak erabakiko du zer inplementatu: gutxienez aurrez aurreko prestakuntza-saioetan aurkeztutako bi proposamen didaktiko, osorik edo jarduera batzuk. Inplementazio horien ebidentziak portfoliora igoko dira. Portfolioan ikastaroaren hasieran egin beharreko “Hasierako diagnostikoa” eta “Amaierako hausnarketa” ere sartu beharko dira.
- Ikastetxeko arduradunaren edo arduradunen lana izango da inplementazioa egingo duten eskolako irakasleei beharrezkoa duten laguntza ematea.
Zenbaki-zentzua
- Zer da matematika?
- Zer da ikastea?
- Zer da matematika ikastea?
- Zenbaki-zentzua.
2 · Lehen zikloa · Baietz lortu!
Proposamenak bi zifrako zenbakien egitura eraikitzen du: hamar unitatek hamarreko bat osatzen dutela ulertzetik abiatuta, kopuru bera material, ahozko hizkuntza, irudikapen grafiko eta idazkera zenbakizkoaren bidez adierazten da. Ondoren, ulermen hori beste materialetara, konparaziora, ordenara eta deskonposiziora transferitzen da.
Taldeari zati bat biziarazteko
Erabili poltsen eta puntuen dinamika: poltsa batek hamar elementu adierazten ditu; planteatu «3 poltsa eta 5 puntu» bezalako konbinazioak; ondoren, ordezkatu poltsa hitza hamarreko hitzarekin eta lotu irudikapena zenbakiarekin.
Prestatu beharrekoa
Poltsak eta objektu txikiak, edo III. eranskineko poltsa- eta puntu-txartelak.
Labur hitz egiteko
- Zer ari da ulertzen ikaslea zenbakia zuzenean idatzi aurretik?
- Zer ekarpen egiten du kantitatea modu manipulatiboan, ahoz, grafikoki eta sinbolikoki lotzeak?
- Zer mantentzen da materiala edo irudikapena aldatu arren?
3 · Bigarren zikloa · Bingoan jolasten
Proposamenak zatikiaren esanahia eraikitzen du: unitatea identifikatzea, zati berdinak behar direla ulertzea eta zati baten balioa aukeratutako unitatearen araberakoa dela ikustea. Erlazioak lehenik erregletekin eraikitzen dira; ondoren, materialaren laguntzarik gabe erabiltzen dira eta beste irudikapen grafiko eta sinboliko batzuetara transferitzen dira.
Taldeari zati bat biziarazteko
Erabili Cuisenaire erregletak: arrosa 1 bada, zer da zuria? Eta horia 1 bada? Eskatu erantzuna erregletekin justifikatzeko. Azkenik, lotu egindakoa irudikapen grafiko batekin.
Prestatu beharrekoa
Cuisenaire erregletak; irudikapen grafikoa egin nahi bada, II. eranskineko taula.
Labur hitz egiteko
- Zein da unitatea egoera bakoitzean?
- Zergatik aldatzen da zuriaren balioa erregleta bera izan arren?
- Zer ekarpen egiten du ulertutakoa materialik gabe erabiltzeak eta beste irudikapenetara transferitzeak?
4 · Hirugarren zikloa · Zer balio du zati batek?
Proposamenak zatikiak, zenbaki hamartarrak eta ehunekoak kantitate beraren adierazpen gisa lotzen ditu. Ideia nagusia da zati baten balioa aukeratutako unitatearen araberakoa dela.
Taldeari zati bat biziarazteko
Jarri erregleta laranja unitate gisa: zenbat balio du zuriak? Ondoren, hartu 10 × 10 kuadrikula unitate gisa eta galdetu zer adierazten duen laukitxo batek. Lotu amaieran 1/100, 0,01 eta %1 adierazpenak.
Prestatu beharrekoa
Erregleta laranjak eta zuriak; II. eranskineko 10 × 10 kuadrikula.
Labur hitz egiteko
- Zein da unitatea urrats bakoitzean, eta zergatik egin behar da esplizitu?
- Nola laguntzen dute erregletek eta kuadrikulak baliokidetasunak ez ikasten arau huts gisa?
- Zer ulertu behar dute ikasleek 1/4, 0,25 eta %25 kantitate beraren adierazpen gisa erlazionatu ahal izateko?
5 · Proposamen bakoitzarekin zer material dago?
Proposamen didaktiko bakoitzak jarduerak garatzeko behar diren eranskinak eta hiru ebaluazio-tresna ditu: errubrika, autoebaluazioa eta koebaluazioa.
Zertarako dira?
Eranskinak jarduerak egiteko erabiltzen dira; errubrikak ikaslearen azken edo banakako ekoizpena interpretatzen laguntzen du; autoebaluazioak ikasleari bere ikaskuntzaz hausnartzeko aukera ematen dio; eta koebaluazioak talde-lanari buruzko atzeraelikadura emateko balio du.
Erreferentearentzat
Ez da dokumentu guztiak xehetasunez azaldu behar: irakasleei non dauden, zertarako diren eta proposamenarekin nola lotzen diren argitzea da garrantzitsuena.
6 · Nola funtzionatuko du Ubideak ikastetxean?
- Partekatu: ez da prestakuntza osoa errepikatu behar; hiru proposamenak eta haien ideia matematiko nagusiak aurkeztu behar dira.
- Aukeratu: ikastetxeak erabakiko du zein proposamen inplementatu eta noiz. Ez da nahitaez hurrengo saioa baino lehen egin behar.
- Inplementatu: proposamena osorik, zati esanguratsu bat edo egokitutako bertsio bat eraman daiteke ikasgelara, funtsezko helburu matematikoa galdu gabe.
- Jaso ebidentzia txiki baina erabilgarria: zer eraman den ikasgelara, zer gertatu den, ikaskuntzaren lagin bat, irakasleen interpretazioa eta hurrengo erabakia.
- Osatu portfolioa: ikastetxeko diagnostiko laburra, gutxienez bi inplementazioren ebidentziak eta amaierako hausnarketa. Moodle bidez portfolioaren URLa entregatuko da.
7 · Egokitzea posible da
Proposamen didaktikoa osorik inplementa daiteke, haren zati bat aukeratu edo testuingurura egokitu. Aldaketek ez dute proposamenaren funtsezko helburu matematikoa ezabatu behar, eta komeni da ulermenetik irudikapen eta aplikaziora doan progresioa zaintzea.
8 · Gogoratu zein den zure egitekoa
- Ikastetxeko irakasleei proposamenak ezagutzen eta aukeratzen laguntzea.
- Materialak non dauden eta erabiltzeko zer prestatu behar den argitzea.
- Inplementazioa eta ebidentzien bilketa koordinatzea, lan burokratiko bihurtu gabe.
- Zalantzak jasotzea eta, behar denean, Ubideko prestakuntza-taldera eramatea.